Điểm tên 11 hình thức thanh toán không dùng tiền mặt

Trong những năm gần đây, hình thức thanh toán không dùng tiền mặt ngày càng trở nên phổ biến trong giao dịch điện tử nhờ sự phát triển của công nghệ số và xu hướng chuyển đổi số trong mọi lĩnh vực. Vậy hình thức thanh toán này là gì? Hiện nay có những loại nào và mang lại lợi ích gì cho người dùng và doanh nghiệp? Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

Hình thức thanh toán không dùng tiền mặt là gì?

Hình thức thanh toán không dùng tiền mặt là phương thức thanh toán mà việc chuyển tiền được thực hiện thông qua ngân hàng hoặc các nền tảng thanh toán điện tử, thay vì trao đổi tiền mặt trực tiếp. Việc ứng dụng các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt không chỉ giúp giao dịch diễn ra nhanh chóng mà còn góp phần nâng cao tính minh bạch, giảm chi phí xử lý tiền mặt và thúc đẩy quá trình chuyển đổi số.

Các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt phổ biến nhất hiện nay

Từ 1/7/2025, các khoản chi trên hóa đơn muốn được khấu trừ thuế đầu vào bắt buộc phải có hình thức thanh toán không dùng tiền mặt.

Theo Điều 26, Nghị định 181/2025/NĐ-CP, 11 hình thức thanh toán không dùng tiền mặt bao gồm:

STT
1	Chuyển khoản qua ngân hàng (căn cứ NĐ 52/2024/NĐ-CP)	Phải có chứng từ chuyển khoản qua ngân hàng; không được dùng chứng từ nộp tiền mặt vào tài khoản người bán
2	Bù trừ công nợ phát sinh từ việc mua bán hàng hóa, dịch vụ	Cần có Hợp đồng quy định rõ phương thức bù trừ và biên bản đổi chiều giữa các bên.
3	Thanh toán thông qua bù trừ khoản vay hoặc tiền mượn	Phải có hợp đồng vay/mượn lập bằng văn bản trước đó và chứng từ chuyển khoản từ tài khoản của bên cho vay sang bên vay
4	Thanh toán thông qua người được ủy quyền hoặc qua bên thứ ba	Phải thể hiện rõ trong hợp đồng bằng văn bản; người nhận ủy quyền/bên thứ ba là tổ chức hoặc cá nhân đang hoạt động hợp pháp
5	Thanh toán bằng cổ phiếu hoặc trái phiếu	Phải có hợp đồng chuyển nhượng bằng văn bản được ký trước thời điểm thanh toán
6	Trường hợp phần thanh toán còn lại từ nhiều hình thức khác nhau đạt từ 5 triệu đồng trở lên	Phần còn lại phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt
7	Thanh toán vào tài khoản bên thứ ba tại kho bạc nhà nước phục vụ cưỡng chế	Có chứng từ chuyển tiền vào tài khoản kho bạc nhà nước kèm theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền
8	Mua hàng theo phương thức trả chậm hoặc trả góp	Hợp đồng mua bán kèm theo hóa đơn và chứng từ thanh toán khi đến hạn.
9	Trường hợp giá trị mua từng lần hoặc giá trị nhập khẩu dưới 5 triệu đồng hoặc hàng biếu tặng	Không bắt buộc phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt
10	Thanh toán của người lao động theo quy chế công ty, thanh toán lại không dùng tiền mặt	Doanh nghiệp phải có quy chế chi tiêu/điều lệ nội bộ + chứng từ thanh toán lại cho người lao động.
11	Mua nhiều lần trong ngày, tổng giá trị từ 5 triệu đồng trở lên	Chỉ đủ điều kiện khấu trừ nếu có chứng từ chứng minh thanh toán không dùng tiền mặt

Hướng dẫn chuẩn bị chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt

Căn cứ Khoản 1, Điều 26, Nghị định 181/2025/NĐ-CP, chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt là loại chứng từ dùng để xác nhận việc đã thực hiện thanh toán theo các phương thức không sử dụng tiền mặt, phù hợp với quy định tại Nghị định 52/2024/NĐ-CP ngày 15/5/2024 của Chính phủ về thanh toán không dùng tiền mặt, không bao gồm chứng từ nộp tiền mặt vào tài khoản của bên bán.

Các hình thức thanh toán không sử dụng tiền mặt được coi là hợp lệ khi đáp ứng điều kiện chứng từ sau:

Đối với chuyển khoản ngân hàng:

Bao gồm các tài liệu xác nhận việc bên mua đã thanh toán cho bên bán qua tài khoản tại tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, như:

• Séc, lệnh chi, ủy nhiệm chi, ủy nhiệm thu, nhờ thu
• Giao dịch bằng thẻ (ATM, tín dụng)
• Thanh toán qua ví điện tử, sim điện thoại
• Sao kê, báo nợ ngân hàng, xác nhận giao dịch thành công
• Giao dịch từ tài khoản mang tên chủ doanh nghiệp tư nhân sang tài khoản bên bán (hoặc ngược lại)

Đối với hình thức khác:

• Bù trừ công nợ hàng hóa/dịch vụ
• Cấn trừ khoản vay, mượn tiền
• Thanh toán thông qua bên thứ ba được ủy quyền hoặc chỉ định
• Chuyển khoản vào tài khoản cưỡng chế tại Kho bạc Nhà nước

Có thể thấy, hình thức thanh toán không dùng tiền mặt đang trở thành xu hướng tất yếu trong hoạt động giao dịch của cả cá nhân và doanh nghiệp. Không chỉ mang lại sự tiện lợi, an toàn và minh bạch, các phương thức thanh toán hiện đại còn giúp doanh nghiệp tối ưu quy trình thu tiền, quản lý dòng tiền hiệu quả và đáp ứng các quy định mới về chứng từ thanh toán.

Nếu doanh nghiệp đang tìm kiếm giải pháp thanh toán không dùng tiền mặt hiện đại, Tingee cung cấp hệ sinh thái thanh toán toàn diện với khả năng kết nối đa ngân hàng, tích hợp API linh hoạt và hỗ trợ xử lý giao dịch theo thời gian thực.

Để lại liên hệ với Tingee ngay TẠI ĐÂY để được tư vấn giải pháp phù hợp, giúp tối ưu quy trình thanh toán và thúc đẩy chuyển đổi số cho doanh nghiệp.